اجزای فاضلاب و پساب های صنعتی به دلیل تفاوت در تولیدات هر صنعت با یکدیگر تفاوت دارد. از این رو بکارگیری دستگاه تصفیه فاضلاب مختص استفاده به خصوص از یک نوع فاضلاب میباشد. لذا انتخاب پکیج تصفیه پساب مناسب دارای اهمیت زیادی است. انتخاب نوع دستگاه نیز باید با شناسایی و توجه دقیق به اجزای فاضلاب صنعتی صورت پذیرد. در ادامه توضیحات دقیق تری در این خصوص داده میشود.
اهمیت شناخت اجزای پساب صنعتی
همان طور که گفته شد اهمیت شناخت اجزای پساب ها در انتخاب نوع تجهیزات مربوط به تصفیه فاضلاب صنعتی میباشد. در طراحی و بهره برداری تصفیه خانه فاضلاب، شناخت پارامترهای تصفیه فاضلاب اهمیت بالایی دارد. به طور کلی فاضلاب ها دارای خصوصیات آلاینده های فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی می باشند. این آلاینده ها از جهات مختلف میتوانند به محیط زیست و در نتیجه سلامت خود انسان ها صدمه وارد کنند. از طرفی هم با توجه به مقادیر هر یک از پارامترهای فاضلاب، روش تصفیه فاضلاب متفاوت می باشد. لذا شناخت این پارامتر ها پیش از تصفیه صورت میگیرد.
اگر نیاز به مشاوره رایگان دارید فرم زیر را پر کنید.

اجزای فاضلاب صنعتی :
به دلیل تولیدات کاملا متفاوت اجزای فاضلاب های صنعتی در صنایع مختلف کاملا تفاوت دارد. اما همچنان برخی از پارامترهای فاضلاب های این صنایع میتواند با یکدیگر برابر باشد. این پارامتر ها عبارت اند از کل جامدات، جامدات محلول، جامدات معلق، جامدات قابل ته نشینی، میزان BOD،میزان COD،کل کربن آلی TOC،ازت کل،فسفرکل،چربیو روغن، میزان کلیفرم و ترکیبات آلی فرار می باشد. در ادامه پس آب های صنعتی برخی از آلوده صنایع مختلف برسی میشود.
اجزای پساب های صنایع پتروشیمی :
به طور کلی یکی از مهمترین موارد برای پکیج تصفیه فاضلاب صنعتی، پساب های تولید شده توسط صنایع پتروشیمی میباشد. اجزای فاضلاب صنایع پتروشیمی شامل مجموعه عظیمی از انواع مواد آلاینده مختلف می باشد. تنها ورود یک مورد از این مواد میتوان به طبیعت زیان بسیاری را وارد نماید. لذا تهدید جدی برای سلامتی خاک و آب و آبزیان و انسان ها و سایر موجودات میباشد. از مهم ترین آلاینده های موجود در فاضلاب پتروشیمی می توان به مواد جامد و کلوئیدی معلق اشاره نمود. این مواد حتی در دمای 103 تا 105 درجه سانتی گراد نیز از بین نمی روند.
آلاینده های این فاضلاب در تمامی نقاط زمین به مدت زمان زیادی باقی خواهد ماند. همچنین گازهای بسیار بد بو که به دلیل تجزیه مواد آلی و گازهای محلول در فاضلاب بوجود می آیند نیز شامل کربوهیدرات ها، مواد پاک کننده، دما، رنگ، پروتئین ها، انواع چربی های غیر قابل تجزیه توسط میکروارگانیسم ها، BOD، COD، TOC، کلریدها، فلزات سنگین، نیتروژن، ترمیبا غیر آلی سمی، فسفر، دی اکسید کربن، آمونیاک و متان میشود. که هر یک دلیل مهمی برای اهمیت تصفیه فاضلاب صنعتی پتروشیمی است.

اجزای پساب صنعتی نساجی :
به طور کلی اجزای پساب های صنعتی نساجی به دو دسته بزرگ تقسیم میشوند. این دو مورد شامل آلاینده های غیرقابل تجزیه بیولوژیکی nonbiodegradableو آلاینده های قابل تجزیه بیولوژیکی Biodegradable میباشد. اجزای این دو شامل مواد معلق و کلوییدی مانند مواد رنگزا، چربی، روغن، اسیدها و بازها ترکیبات فلزی واسطه و موارد بسیار دیگر میباشد. اهمیت تصفیه فاضلاب نساجی برای حجم بالای تولید پساب در این صنایع است.
میزان تولید فاضلاب در صنایع نساجی :
میزان تولید فاضلاب با میزان استفاده آب در مصارف صنعتی رابطه مستقیم دارد. میزان استفاده از آب در صنایع نساجی بسیار بالا میباشد. میزان مصرف آب در صنایع نساجی و رنگرزی بین 25 تا 250 مترمکعب به ازای هر تن محصول (با توجه به نوع فرآیند تولید) است، بنابراین می توان گفت که صنایع نساجی از جمله بزرگترین صنایع مصرف کننده آب اند و در نتیجه فاضلاب زیادی تولید می کنند. در فاضلاب خروجی از این صنعت غلظت COD، BOD و TDS بالا و بسیار قلیایی است.
همچنین مصرف آب در بخش های تولید بخار در دیگ های بخار، به عنوان خنک کننده، شستشوی مواد اولیه، مصارف شرب و بهداشت کارکنان، شستشوی دستگاه های آهار، چاپ و رنگرزی، شستشوی پارچه بعد از هر مرحله از عملیات، تهیه محلول های مصرفی در مراحل آهارزنی، آهارگیری، سفیدگری، شستشو و مراحل دیگر در صنعت نساجی بسیار مهم میباشد. از این رو این صنایع بیشترین حجم تولید فاضلاب را در بین صنایع مختلف دارند.
اگر نیاز به مشاوره رایگان دارید فرم زیر را پر کنید.
اجزای فاضلاب صنعتی حاصل از تولید مواد شیمیایی
اجزا فاضلاب مواد شیمیایی آلی
آلایندههای خاصی که توسط تولیدکنندگان مواد شیمیایی آلی تولید میشوند، بسته به نوع محصولات تولیدی مانند مواد شیمیایی آلی عمده، رزینها، آفتکشها، پلاستیکها یا الیاف مصنوعی، از یک کارخانه به کارخانه دیگر متغیر هستند. برخی از ترکیبات آلی که ممکن است در پساب وجود داشته باشند عبارتند از بنزن، کلروفرم، نفتالین، فنولها، تولوئن و وینیل کلراید. اکسیژن مورد نیاز بیوشیمیائی (BOD)، که شاخصی برای اندازهگیری مواد آلی قابل تجزیه توسط باکتریها در آب است، معمولاً برای سنجش کارایی سیستم تصفیه زیستی فاضلاب استفاده میشود و در برخی مجوزهای بازچرخش پساب تصفیه شده نیز بهعنوان یک پارامتر قانونی مورد استفاده قرار میگیرد. آلایندههای فلزی ممکن است شامل کروم، مس، سرب، نیکل و روی باشند.
اجزای فاضلاب مواد شیمیایی معدنی
بخش تولید مواد شیمیایی معدنی طیف وسیعی از محصولات و فرآیندها را دربر می گیرد، اگرچه ممکن است یک کارخانه طیف محدودی از این محصولات و آلایندهها تولید کند. محصولات این بخش شامل ترکیبات آلومینیوم، کلسیم کاربید و کلسیم کلراید، اسید هیدروفلوئوریک، ترکیبات پتاسیم، بوراکس، ترکیبات کرومی و فلورینه، و ترکیبات بر پایه کادمیوم و روی میباشد. آلایندههای تخلیهشده بسته به نوع محصول و کارخانه متفاوتاند و ممکن است شامل آرسنیک، کلر، سیانید، فلوراید و فلزات سنگین مانند کروم، مس، آهن، سرب، جیوه، نیکل و روی باشند.
اجزا فاضلاب صنعتی حاصل از نیروگاههای برق
نیروگاههای سوخت فسیلی، به ویژه نیروگاههای زغال سنگ سوز، یکی از منابع اصلی فاضلاب صنعتی هستند. بسیاری از این نیروگاهها فاضلابهایی با میزان بالایی از فلزاتی مانند سرب، جیوه، کادمیوم و کروم، همچنین آرسنیک، سلنیم و ترکیبات نیتروژندار (نیترات و نیتریت) تولید میکنند. منشاء فاضلاب تولیدی شامل آب ناشی از گاززدایی دودکش (flue-gas desulfurization)، خاکستر بادی و تهنشین، و کنترل جیوه در گاز دودکش میباشد.
اجزای فاضلاب صنعتی حاصل از صنایع غذایی
فاضلاب حاصل از کشاورزی و فرآوری مواد غذایی دارای ویژگیهایی است که آن را از فاضلاب شهری متداول که توسط تصفیهخانهها مدیریت میشود، متمایز میسازند: این فاضلاب تجزیهپذیر و غیر سمی است، اما دارای نیاز بالایی به اکسیژنی زیستی (BOD) و مواد جامد معلق (SS) میباشد. ترکیبات فاضلاب صنایع غذایی و کشاورزی معمولاً بهدلیل تنوع در BOD و pH ناشی از محصولات گیاهی، میوهای و گوشتی، و ماهیت فصلی فرآوری مواد غذایی و پسابرداشت، پیچیده و غیرقابل پیشبینی است.
فرآوری مواد غذایی از مواد خام، نیاز به حجم زیادی از آب با کیفیت بالا دارد. شستوشوی سبزیجات، آبی با مقادیر بالایی از ذرات معلق و مقداری مواد آلی محلول تولید میکند. این آب ممکن است حاوی سورفکتانتها و آفتکشها نیز باشد.
تأسیسات آبزیپروری (مانند مزارع پرورش ماهی) اغلب مقدار زیادی نیتروژن و فسفر، و همچنین مواد معلق تولید میکنند. برخی تأسیسات از داروهای خاص و آفتکشها استفاده میکنند که ممکن است در فاضلاب وجود داشته باشند. کارخانههای فرآوری لبنیات (صنایع لبنی) آلایندههای رایج (برای مثال BOD و SS) تولید میکنند. ذبح و فرآوری حیوانات، زبالههای آلی ناشی از مایعات بدن مانند خون و محتویات روده تولید میکند. آلایندههای تولیدشده شامل BOD، SS، باکتریهای کلیفرم، روغن و چربی، نیتروژن آلی و آمونیاک هستند.
در فرآوری غذای آماده، امر پخت و پز منجر به ایجاد پساب می شود که اغلب غنی از مواد آلی گیاهی است و ممکن است حاوی نمک، طعمدهندهها، رنگها و اسیدها یا بازها نیز باشند. مقادیر زیادی چربی، روغن و گریس (FOG) نیز ممکن است وجود داشته باشد که در غلظتهای بالا میتواند باعث انسداد لولههای فاضلاب شود. برخی شهرداریها، رستورانها و واحدهای فرآوری غذا را ملزم به استفاده از چربی گیر (grease interceptor) و رعایت مقررات مربوط به دفع FOG در سیستم فاضلاب میکنند. فعالیتهای جانبی فرآوری مواد غذایی مانند شستوشوی کارخانه، انتقال مواد، بطری کردن و شستوشوی محصولات نیز فاضلاب تولید میکنند. بسیاری از تأسیسات فرآوری غذا، پیش از اینکه فاضلاب عملیاتی در زمین دفع شده یا در آبراهه یا سیستم فاضلاب رها گردد، به تصفیه پساب صنایع غذایی در محل نیاز دارند. سطوح بالای مواد جامد آلی معلق، BOD را افزایش داده و ممکن است منجر به افزایش فشار عملیاتی بر شبکه فاضلاب شهری شود. روشهای متداول برای کاهش میزان مواد جامد معلق آلی قبل از تخلیه پساب در شبکه عبارتند از تهنشینی، فیلترهای سیمگوهای (wedge wire screening) یا فیلتراسیون کمربندی چرخشی (micro screening) هستند.
اجزای فاضلاب صنعتی حاصل از تولید شیشه
پسابهای حاصل از تولید شیشه بسته به هر یک از انواع شیشه های تولیدی از جمله فایبرگلاس، شیشه صفحهای، شیشه نورد شده و ظروف شیشهای متغیر میباشد. پساب کارخانههای شیشه ممکن است شامل آمونیاک، BOD، مقدار اکسیژن خواهی شیمیایی (COD)، فلوراید، سرب، روغن، فنل و/یا فسفر باشد. این پسابها همچنین ممکن است بسیار اسیدی (pH پایین) یا قلیایی (pH بالا) باشند. از این رو طراحی تصفیه فاضلاب صنعتی برای این صنایع امری ضروری است.
اجزای فاضلاب صنعتی حاصل از صنعت آهن و فولاد
تولید آهن از سنگ معدن شامل واکنشهای قوی احیایی در کورههای بلند است. آلوده شدن آبهای خنککننده به موادی مانند آمونیاک و سیانید اجتنابناپذیر است. تولید کک از زغالسنگ نیز نیازمند پروسه خنک کردن با آب و استفاده از آب در فرایند جداسازی محصولات جانبی است. آلودگی جریان های فاضلابی شامل مواد ناشی از گازسازی از جمله بنزن، نفتالین، آنتراسن، سیانید، آمونیاک، فنل ها، کرزول ها و ترکیبات پیچیدهتر آلی به نام هیدروکربنهای آروماتیک چند حلقهای (PAH) میباشد.
تبدیل آهن یا فولاد به ورق، سیم یا میله نیازمند مراحل تبدیل مکانیکی گرم و سرد است که در طی آن اغلب از آب به عنوان روانساز و خنککننده استفاده میشود. آلایندهها شامل روغنهای هیدرولیک، چربی حیوانی و ذرات جامد هستند. پردازش نهایی محصولات آهنی و فولادی جهت آمادهسازی برای چرخه تولید عبارت است از شستشو با اسید معدنی قوی (پیکلینگ) به منظور از بین بردن زنگ زدگی و آماده سازی سطوح برای آبکاری (روکش کاری) با قلع یا کروم و یا سایر پردازش ها شامل گالوانیزاسیون یا رنگآمیزی می باشد. اسیدهای رایج مورد استفاده شامل اسید هیدروکلریک و اسید سولفوریک هستند و در نتیجه پساب شامل آب های شستشوی اسیدی و باقیمانده اسید میباشد. با وجودیکه بسیاری از کارخانه ها از سیستمهای بازیابی اسید (به ویژه در صورت استفاده از اسید هیدروکلریک) استفاده می کنند، مقدار زیادی سولفات یا کلرید آهن اسیدی باقی میماند که باید دفع شود. بسیاری از پسابهای صنعت فولاد به روغن هیدرولیک یا روغن محلول آلوده هستند.
اجزای فاضلاب صنعتی حاصل از صنعت فلزکاری
صنایع زیادی روی فلزات خام (مانند ورق یا شمش) کار انجام میدهند تا محصولات نهایی تولید کنند. این صنایع شامل خودروسازی، ساخت هواپیما، تولید ابزارآلات، ساخت تجهیزات الکترونیکی، کشتیسازی، و تولید لوازم خانگی، و تجهیزات صنعتی (مانند کمپرسورها، پمپ ها، و دیگ های بخار) هستند. فرآیندهای رایجی که در این کارخانجات به کار گرفته می شوند عبارتند از سنگزنی، ماشینکاری، روکش سازی و رنگکاری، سونش یا حکاکی شیمیایی، چربیزدایی، آبکاری الکتریکی و آنودایزینگ. پسابهای تولیدی این صنایع ممکن است حاوی فلزات سنگین (کادمیم، کروم، مس، سرب، نیکل، نقره و روی)، سیانید، حلالهای شیمیایی، روغن و چربی باشند.
اجزای فاضلاب صنعتی حاصل از معادن و کارگاههای سنگشکنی
پسابهای اصلی معادن شامل دوغابهای سنگ و آب است که از سطوح شسته شده در مجاورت باران، جادههای حمل و نقل و فرایند های شستشو و جداسازی سنگها حاصل میشود. حجم این پسابها می تواند بسیار زیاد باشد به ویژه در موارد ناشی از بارش باران و در سایت های بزرگ. برخی فرآیندهایی تخصصی مانند شستشوی زغال برای جداسازی زغال از سنگ های دیگر در محل ممکن است مولد ذرات ریز هماتیت و سورفکتانتها باشد. روغن های هیدرولیک نیز از آلایندههای رایج هستند. پساب معادن فلزی و کارخانجات احیای سنگ معدن ممکن است حاوی فلزاتی مانند روی یا مواد سمی نظیر آرسنیک باشد که به طور ناخواسته وارد جریان های پساب و آبهای سطحی شوند. استخراج فلزات گرانبها مانند طلا و نقره میتواند لجنهایی با ذرات بسیار ریز تولید کند که حذف آنها دشوار است.
اجزیا فاضلاب صنعتی حاصل از استخراج نفت و گاز
عملیات چاههای نفت و گاز آب جانبی تولیدی دارند که ممکن است حاوی نفت، فلزات سمی (آرسنیک، کادمیم، کروم، جیوه، سرب)، نمک، مواد شیمیایی آلی و جامدات باشد. برخی از این آبها دارای مواد رادیواکتیو طبیعی نیز هستند. سکوهای نفت و گاز نیز پساب خانگی و بهداشتی و آبهای سطحی عرشه تولید میکند. در طی فرآیند حفاری، مایعات حفاری و برادههای حفاری نیز دفع میشوند.
اجزای فاضلاب صنعتی حاصل از تصفیه نفت و پتروشیمیها
آلایندههای خروجی پالایشگاههای نفت و پالایشگاههای پتروشیمی عبارتند از آلایندههای متداول (شامل BOD، روغن و چربی، جامدات معلق)، آمونیاک، کروم، فنلها و سولفیدها.
اجزای فاضلاب صنعتی حاصل از صنایع دارویی
کارخانههای داروسازی انواع مختلفی از پساب مانند حلالها، اسیدهای مصرف شده و محلول های سوزآور، آب حاصل از واکنشهای شیمیایی، آب شستشوی محصول، بخار متراکم، بلودان ناشی از آلودگی هوا، پساب اسکرابرها و آب شستشوی تجهیزات ایجاد می کنند. پسابهای غیر فرآیندی شامل آب خنککننده و روانآب سطحی است. آلایندههای منتج از این صنایع عبارتند از استون، آمونیاک، بنزن، BOD، کلروفرم، سیانید، اتانول، استات اتیل، ایزوپروپانول، متیلن کلراید، متانول، فنل و تولوئن. از میان فناوریهای تصفیه که در این راستا به کار می روند می توان تصفیه بیولوژیک (برای مثال لجن فعال با نیتراتسازی)، فیلتراسیون چندرسانهای، تخریب سیانید (مانند هیدرولیز)، تقطیر بخار و بازیافت پساب را نام برد.
اجزا فاضلاب صنعتی حاصل از صنایع سلولزی (خمیر کاغذ و کاغذسازی)
پساب این صنعت معمولاً مملو از جامدات معلق بالا و BOD است. کارخانههایی که از سفیدکننده استفاده میکنند ممکن است کلروفرم، دیوکسین ها (شامل TCDD -2,3,7,8)، فوران ها، فنل ها و COD تولید کنند.کارخانه های کاغذ سازی که از خمیر وارداتی استفاده می کنند، ممکن است تنها به تصفیه اولیه مانند ته نشینی یا شناورسازی با هوای محلول نیاز داشته باشند. افزایش بار BOD یا COD همراه با آلاینده های آلی، ممکن است نیازمند تصفیه بیولوژیکی مانند سیستم لجن فعال یا رآکتورهای لجن بی هوازی با جریان رو به بالا باشند. برای کارخانه هایی با بار آلودگی غیر آلی بالا مانند نمک ممکن است به تصفیه های ثالث نیاز باشد که شامل روشهای غشای عمومی مانند اولترافیلتراسیون یا اسمز معکوس، و یا روش هایی برای حذف آلاینده های خاص مانند مواد مغذی هستند.
اجزای فاضلاب صنعتی حاصل از کوره های گدازگری فلزات
آلایندههای تولید شده توسط گدازگران فلزات غیرآهنی بسته به نوع سنگ معدن فلز پایه متفاوت هستند. تولیدکنندگان بوکسیت فنول (یا فنولیک) تولید میکنند، اما معمولاً از حوضچههای تهنشینی و تبخیر برای مدیریت این پسماندها استفاده میشود و نیازی به تخلیه منظم فاضلاب وجود ندارد. تولید کنندگان شمش آلومینیوم معمولاً فلوراید، بنزو(a)پیرن، آنتیموان و نیکل، بههمراه آلومینیوم را در فاضلاب خود تولید میکنند. تولیدکنندگان مس معمولاً کادمیوم، سرب، روی، آرسنیک و نیکل را علاوه بر مس در فاضلاب تولید میکنند. تولیدکنندگان سرب، سرب و روی در پساب خود دارند. تولیدکنندگان نیکل و کبالت، آمونیاک و مس را به همراه فلزات پایه تخلیه میکنند. گدازگران روی، آرسنیک، کادمیوم، مس، سرب، سلنیوم و روی را در فاضلاب خود دارند. فرآیندهای تصفیه معمول در این صنعت شامل تهنشینی شیمیایی، رسوبدهی و فیلتراسیون هستند.
اجزیا فاضلاب صنعتی حاصل از صنایع نساجی
کارخانههای نساجی، از جمله تولیدکنندگان فرش، پساب را از فرآیندهای متنوعی مانند شستوشو و پرداخت، تولید نخ و تکمیل پارچه (مانند سفیدگری، رنگرزی، رزینکاری، ضدآبسازی و مقاومسازی در برابر آتش) تولید میکنند. آلایندههای ایجادشده توسط کارخانههای نساجی شامل BOD، جامدات معلق (SS)، روغن و گریس، سولفید، فنول و کروم هستند. باقیماندههای حشرهکش موجود در پشم خام، بهخصوص در فرآوری پشم، یکی از مشکلات ویژه در تصفیه این نوع فاضلابها بهشمار میآید. چربیهای حیوانی ممکن است در فاضلاب حضور داشته باشند که اگر آلوده نباشند، میتوان آنها را برای تولید پیه یا استفادههای دیگر بازیافت کرد.
کارخانههای رنگرزی نساجی فاضلابی تولید میکنند که شامل رنگهای مصنوعی (مانند رنگهای واکنشی، اسیدی، بازی، پخششونده، خمرهای، گوگردی، موردانتی، مستقیم، تثبیتی، حلالی و رنگدانهای) و رنگهای طبیعی، مواد غلیظکننده (مانند گوار)، مواد فعال سطحی، بافرهای pH و مواد کاهنده یا شتابدهنده رنگ هستند. پس از تصفیه با مواد لختهساز پلیمری و مواد تهنشینکننده، پارامترهای رایج که کنترل میشوند شامل BOD، COD، رنگ (واحد ADMI)، سولفید، روغن و گریس، فنول، TSS (جامدات معلق کل) و فلزات سنگین مانند کروم، روی، سرب و مس هستند.
آلودگیهای روغنی در صنعت
فعالیتهای صنعتی که طی آنها روغن وارد جریان فاضلاب میشود، عبارتند از کارواشها، کارگاههای تولیدی، انبارهای ذخیره سوخت، مراکز حملونقل و نیروگاهها. اغلب این فاضلابها به سیستمهای فاضلاب شهری یا فاضلاب شهرک های صنعتی تخلیه میشوند و باید با استانداردهای زیستمحیطی کشوری همخوانی داشته باشند. آلایندههای معمول در این نوع فاضلابها میتوانند شامل حلالها، شویندهها، شن و ماسه، روانکنندهها و هیدروکربنها باشند.
نتیجه گیری :
اجزای فاضلاب های صنایع مختلف با یکدیگر تفاوت های بسیاری دارد. از این رو شناخت اجزا و پارامتر های پساب ها پیش از تولید و ساخت پکیج تصفیه فاضلاب دارای اهمیت بالای میباشد. چرا که برای جذف یک آلاینده تجهیزات خاص خود را دارد. در این مطلب توضیحاتی برای بررسی اجزای فاضلاب صنعتی داده شد.